بعد از انتشار فرهنگِ دوسويه فارسی به‌آلمانی و آلمانی به‌فارسی لانگن‌شايت، چند روزنامه و نشريه با من گفت‌وگوهايی انجام دادند. افزون بر اين، نقدها و اظهار نظرهايی نيز در رسانه‌های آلمان و ايران منتشر شد و نامه‌هايی نيز به‌دست من رسيد. در زير نمونه‌هايی از آنها را به‌تدريج منتشر می‌کنم.

* بررسی تطبيقی فرهنگ های زبان آلمانی - فارسی. رضا پورحسينی کتاب ماه ادبيات و فلسفه. شماره 89-90. فروردين 1384.
* دربارهء فرهنگ لانگن شایت. محمد راسخ مهند. نشریه کتاب ماه ادبیات و فلسفه. شماره 72، مهرماه 1382.
* با نگاهی جستجوگر. خسرو ناقد. نشریه کتاب ماه ادبیات و فلسفه. شماره 73، آبان ماه 1382. (در پاسخ به محمد راسخ مهند).
* «وطن من گستره پهناور زبان فارسی است». گفت و گو با خسرو ناقد، نويسنده، مترجم و فرهنگ نويس ايرانی. روزنامه همشهری 19 اردیبهشت ماه 1381. (متن به صورت HTML)
* گفت و گو با خسرو ناقد. مجلهء بخارا. شماره 23، فروردین- اردیبهشت 1381.
* فرهنگ جديد آلمانی به فارسی: معادل دقيق واژها. گفت و گو دربارهء انتشار «فرهنگ فارسی- آلمانی، آلمانی- فارسی». رادیو آزادی 18 مارس 2002 میلادی.
* «مؤلف ایرانی- ناشر آلمانی. در انتظار یک اثر ارزشمند. گفت و گو با خسرو ناقد مؤلف فرهنگ دوزبانه آلمانی- فارسی». نشریه کتاب هفته، شماره 30، 24 آبان 1380 (15 نوامبر 2001). (متن به صورت HTML)
* نگاهی به فرهنگ زبان آلمانی لانگن شایت. مجله ایران شناسی. سال چهاردهم، شماره 3، پائیز 1381.
* «نقد فرهنگ» - «فرهنگ نقد». نشریه جهان کتاب. سال هفتم، شماره 7 تا 8، مرداد ماه 1381.
*  آسیبهای آسانگیری و شتابزدگی. نشریه جهان کتاب. سال هفتم، شماره 3 تا 6، خرداد و تیر 1381.
* کوچک اما مفید. نشریه جهان کتاب. سال هفتم، شماره 3 تا 6، خرداد و تیر 1381.
 

Rezensionen aus Amazon.de
 
Gut, aber zu klein, 30. Januar 2003
Rezensentin/Rezensent: aus Pittsburgh, California USA
Ich stimme mit den anderen Rezensionen zu, und muss trotz all den Problemen dieses Woerterbuches zugeben, dass "Langenscheidts Universal-Woerterbuch" sehr hilfreich ist. Wegen der Umschrift kann man die Woerter und die Aussprache leicht verstehen; und auch mit denen, deren Muttersprache Persisch ist, sich ziemlich leicht besprechen (bzw. ich meine lieber "meet in the middle"; das Persisch ist ueberhaupt nicht leicht). Im Buch sieht man sogar viele technische Woerter (mehrere technische Woerter als in anderen Woerterbüchern). Ich hab nur eins dagegen: dieses Woerterbuch kann manchmal zu klein sein. Es ist 10,5 cm x 7,5 cm gross. Es hat nur ca. 18.000 Eintraege. Man kann kein Buch Hafis mit so wenigen Woertern lesen. Das waere moeglich nur da, wenn es mehrere Eintraege gaebe. Wirklich schade, besonders wenn man schon weiss, dass Langenscheidts so eine gute Gesellschaft ist.
 
Ideal für Reisende in persischsprachige Länder, 18. Juli 2002
Rezensentin/Rezensent: aus Hannover Deutschland
Das einzige Persisch-Deutsch/Deutsch-Persisch Woerterbuch, das man sofort weiterempfehlen kann. Drei grosse Vorzuege:
1. Alle persischen Woerter und Beispiele in einfacher phonetischer Umschrift.
2. Sehr moderner Wortschatz und viele Redewendungen.
3. Das Buch hat 18000 Stichwoerter und Wendungen, passt aber in jede Tasche.
Also, ideal für Reisende in persischsprachige Laender (Iran, Afghanistan, Tadschikistan). Mir hat jedenfalls dieses Buch bei meinem zweimonatigen Iranaufenthalt sehr gute Dienste geleistet.
Ausserdem eignet es sich gut als Ergaenzung zu einem Lehrbuch für die, die Persisch lernen oder lehren.
Resuemee: Ein Plus für Langenscheidt, ein Bravo für den Autor Khosro Naghed und ein Gewinn für die Woerterbuchbenutzer.
 
für jeden Persisch-Lernenden und Lehrenden empfehlenswert!, 27. März 2002
Rezensentin/Rezensent: aus Münster Deutschland
da ich seit einigen Semestern Persisch lerne und bald mal in die Islamische Republik Iran reisen moechte, habe ich mir das Woerterbuch sofort zugelegt.
Es ist eine wunderbare Ergaenzung zu den sonstigen erhaeltlichen Woerterbüchern, insbesondere aufgrund des sehr modernen Wortschatzes, der auch viele Redewendungen enthaelt.
Natuerlich sind 18.000 Woerter nicht die Welt, aber der durchschnittliche Perser hat einen aktiven Wortschatz von vielleicht 600 Woertern, man kommt also gut klar.
Das Buch passt wirklich in jede Tasche und man kann es immer dabei haben, um zu schmoekern und zu lernen.
Wuenschenswert waere, wenn Langenscheidt eine umfassendere Ausgabe auf den Markt braechte, bis dahin erfuellt dieses Woerterbuch aber seinen Zweck.
Aufgrund der Umschrift kann man es uebrigens optimal als Lernwoerterbuch benutzen!
 
für das kurze Gespraech oder die Hosentasche sehr gut, 17. Maerz 2002
Rezensentin/Rezensent: Daniel Taborek aus Dresden Deutschland
Das neue Woerterbuch von Langenscheidt ist die ideale Ergaenzung zu den teilweise sehr alten erhaeltlichen Ausgaben im "handlichen Schrankformat".
Fuer deutsche Nutzer des Buches ist sehr hilfreich, das die Aussprache der Worte in der Lautschrift angegeben sind. (Mir ist kein Buch deutsch/ persisch /deutsch bekannt, welches diese Eigenschaft besitzt)
Besonders hilfreich sind zahlreiche Worte aus dem aktuellen Sprachgebrauch welche z. B. bei Behoerdengängen zumindest afghanischer / iranischer Buerger hier in Deutschland noetig sind - und in aelteren Ausgaben fehlen oder nicht mehr gebraeuchlich sind.
Dennoch erfüllt dieses Woerterbuch nur die Anforderung als Einstiegshilfe oder Notfallbuch für die Hosentasche aufgrund des eingeschränkten Wortschatzes.
 
 
Briefe:
 
Präsensstamm fehlt
Heinrich Meister Luebeck, den 27. Maerz 2002
ich habe mir das mit Katalog „Sprachen lernen 2002“ angekündigte Langenscheidt Universal-Woerterbuch Persisch (3-468-18250-3p) gekauft. Ich muss feststellen, dass es einen gravierenden Mangel aufweist.
Die von Khosro Naghed und Dr. Mohsen Naghed erarbeitete Fassung traegt bevorzugt nur Leuten Rechnung, die Persisch als Muttersprache sprechen. Alle anderen, an der persischen Sprache interessierten Personen werden beklagen, dass der Präsensstamm nicht vermerkt worden ist. Die Kenntnis des Praesensstamms ist aber für das Erlernen der persischen Sprache eine zwingende Notwendigkeit. Ich verweise auf das Lehrbuch der pers. Sprache von Bozorg Alavi und Manfred Lorenz, VEB Verlag Enzyklopaedie Leipzig, 1967, Ihre Publikation 3-468-26249-3p.
Um dem ansonsten praktischen Woerterbuch einen uneingeschraenkten Erfolg zu sichern, sollten Sie überlegen, es moeglichst bald zu ueberarbeiten, um allen an persischen Sprache interessierten Personen einen optimalen Nutzen zu verschaffen.
 
 
Ein praktischer Begleiter der Persisch-Lernenden
Dr. Nosratollah Rastegar, Wien, den 8. April 2002
 
Lieber Herr Naghed,
gratuliere Ihnen ganz herzlich für Ihr Persisch-Deutsches Woeِrterbuch und bedanke mich fuer die Zusendung eines Exemplars an mich.
 Es sieht sehr gut aus, kann gerade wegen des kleinen Formates ein praktischer Begleiter der Persisch-Lernenden, besonders der Studenten unseres Faches sein. Meinen StudentInnen werde ich es empfehlen.
 Sobald unser Melzer-Projekt (Persisch-Deutsches Woeِrterbuch) in Graz abgeschlossen und die Dateien auf CD vorliegen, schicke ich Ihnen gerne ein Exemplar davon (schaetze um Sept./Okt. 2002).
Wir bleiben zwischenzeitlich aber im Kontakt,
mit besten Grussen
Ihr Rastegar
 

معادلهای دقیق

سلام دوست عزیز، جناب ناقد
 پیش از هر چیز به خاطر تألیف فرهنگ آلمانی- فارسی و چاپ نفیس آن تبریک می گویم. بی اغراق می گویم که فرهنگ بسیار خوب و نفیسی است. تنها فرهنگ کوچک فرامرز بهزاد و فرهنگ شما از نظر درستیِ معادلها قابل اعتماد است. دستتان درد نکند.
در نگاه شتاب زده و سرسری به چند نکته برخوردم. آنها را یادآوری می کنم تا در چاپهای بعدی مورد توجه قرار گیرد:
متأسفانه با تمام وسواسی که در چاپ کتاب بکار برده اید، هنوز چندین غلط چاپی به چشم می خورد. البته من تمام کتاب را از نظر نگذرانده ام و این کار به زمان بیشتری نیاز دارد. نمونه وار مطالب ابتدا و انتهای کتاب و دو حرف K و پ را نگاه کرده ام.
-  در انتهای کتاب «اعداد ترتیبی»، «اعداد تربیتی» آمده است. البته آوانویسی آن درست است.
-  در ص 333 «شماره حسابِ جاری» به اشتباه «شماره جاری حساب» درج شده است. در این مورد هم آوانویسی درست است. می دانم کار، کارِ کامپیوتر است!
-  به غیر از این دو غلط چاپی، جای بعضی از واژه ها در فرهنگ خالی است و به عوض واژه های دیگری که شاید خیلی مناسبتی با فرهنگ کوچک نداشته باشد، آمده است. به عنوان نمونه در بخش آلمانی Krieg der Sterne و j-m die Kuendigung aussprechen آمده است اما kuendigen نیامده است. به نظر می رسد که بسامد واژهء kuendigen از دو واژهء اول بیشتر باشد. واژهء جنگ ستارگان را حتی در فرهنگهای بزرگتر نیز نمی توان یافت.
-  در بخش فارسی به عنوان مثال واژه هایی مانند «پستِ پیشتاز» و «پشت مازه» و «پنجه بوکس» و «پنالتی» و «پیوره» آمده است، اما واژه های پنجاه و پانصد و پروانهء کسب نیامده است.
-  این فرهنگ در مقایسه با سایر فرهنگها از این امتیاز برخوردار است که معادلهای دقیقی بدست داده است. مثلاً در مقابل klauen ننوشته است «دزدیدن»، بلکه «کش رفتن» و «بلند کردن». این دقت در واژه گزینی را در هر فرهنگی نمی توان یافت. از این رو بد نبود که در مقابل abends علاوه بر «شب»، «شبها» نیز نوشته می شد یا مقابل «چلو» معادل Reis نیز می آمد (مثلاً در ترکیب mit Reis). همانطور مقابل «پوچ» معادل Unsinn. یا مقابل «پیش بینی» تنها Vorhersage می آمد یا بعنوان معادل اول ذکر می شد و Prophezeiung تنها مقابل «پیشگویی» می آمد.
این چند نکته جزیی نشان می دهد که کتاب از چنان درستی و دقت و وسواسی برخوردار است که نمی توان ایرادی جدی به آن گرفت. موفق و پیروز باشید. به امید فرهنگ بزرگتر.
با درود
رحمان افشاری
سومین روز از نوروز سال ۱۳۸۱

 همکاری یک فرهنگ نویس ایرانی با
معتبرترین ناشر فرهنگهای چندزبانه آلمان
 روزنامه همشهری، شنبه 17 فروردین 1381.
 خسرو ناقد، محقق، زبان شناس و فرهنگ‌پژوه ایرانی مقیم آلمان فرهنگ دو زبانه آلمانی – فارسی را که حاصل همکاری وی با موسسه لانگن‌شایت است، به‌بازار عرضه کرد. این فرهنگ که در اوایل امسال به‌بازار عرضه شد، حاصل سفارش موسسه آلمانی به‌این محقق ایرانی است و در نوع خود نخستین همکاری یک نویسنده ایرانی با یکی از معتبرترین ناشران فرهنگهای دوزبانه اروپا است.
این فرهنگ که قرار است دو جلد متوسط و بزرگ آن نیز تا  چند سال دیگر انتشار یابد، نخستین فرهنگی است که در برگیرنده هر دو زبان است. پیش از این، فرهنگهاب آلمانی – فارسی موجود در بازار کتاب آلمان و ایران یا آلمانی به فارسی یا فارسی به آلمانی بودند، اما اثر «ناقد» در برگیرنده هر دو زبان است. در این فرهنگ 18 هزار اصطلاح رایج و پُر کاربرد با مثالهای متعدد و ملموس و آوانگاری ساده آورده شده است. فرهنگ جدید آلمانی فارسی با استفاده از رسم الخط جدید زبان آلمانی نگاشته شده است که این شیوه جدید در املای زبان آلمانی از حدود دو سال قبل تصویب و رایج شده است.